ओबीसीचा बुलंद आवाज शांत झाला, शब्बीर अहमद अन्सारी यांचे निधन

जालना/असलम कुरेशी
अत्यंत प्रतिकूल परिस्थितीत ओबीसी समाजाची चळवळ उभी करून फुले, शाहू व आंबेडकर यांचे समतेचे विचार वंचित समाजापर्यंत पोहोचवण्याचे कार्य करून मुस्लिम ओबीसींना शैक्षणिक व सामाजिक क्षेत्रामध्ये यशो शिखरावर नेणाऱ्या आणि आपलं संपूर्ण आयुष्य ओबीसी समाजाच्या प्रश्नासाठी समर्पित करणारा अभ्यासू दमदार आवाज शब्बीर अहमद अन्सारी (अध्यक्ष ऑल इंडिया मुस्लिम ओबीसी ऑर्गनायझेशन) यांचा रविवारी शांत झाला.
शब्बीर अन्सारी हे बऱ्याच दिवसापासून आजारी होते. त्यांच्या आजारावर उपचार चालू होते. रविवारी दुपारी 12.30 वाजता त्यांची प्राणज्योत त्यांच्या राहत्या घरी मावळली.
महाराष्ट्राच्या सामाजिक-राजकीय पटलावर, इतर मागासवर्गीय (OBC) चळवळीचा आवाज गेल्या अनेक दशकांपासून जोरदारपणे घुमत आला आहे आणि या सातत्यपूर्ण लढ्याच्या अग्रभागी शब्बीर अहमद अन्सारी हे खंबीरपणे उभे होते. तब्बल 45 वर्षांच्या प्रदीर्घ काळासाठी, अन्सारी यांनी आपली वैयक्तिक ध्येये आणि आकांक्षा बाजूला सारून, आपले संपूर्ण आयुष्य OBC समाजाचे हक्क आणि कल्याण यासाठी समर्पित केले. त्यांची अविचल निष्ठा आणि अथक प्रयत्न कोणाच्याही नजरेतून सुटले नाहीत. उलट, त्यांच्या या प्रयत्नांमुळेच राज्य सरकारला OBC समाजाच्या समस्या आणि मागण्यांची दखल घेऊन तब्बल 52 ‘सरकारी निर्णय’ (GRs) जारी करणे भाग पडले.
OBC समाजातील अनेकांना भेडसावणाऱ्या सामाजिक-आर्थिक वास्तवाच्याच वातावरणात जन्मलेले आणि वाढलेले अन्सारी यांचा सामाजिक चळवळीतील प्रवेश हा काही अचानक घेतलेला निर्णय नव्हता, तर ती व्यवस्थेतील विषमता आणि प्रतिनिधित्वाचा अभाव यांबाबत झालेली एक टप्प्याटप्प्याने होणारी जाणीव होती. समाजाच्या या महत्त्वपूर्ण घटकाच्या आकांक्षा आणि गाऱ्हाणी प्रभावीपणे मांडण्यासाठी एका एकजूट आणि शक्तिशाली आवाजाची नितांत गरज आहे, हे त्यांनी अगदी सुरुवातीच्या काळातच ओळखले होते.
अन्सारी यांच्या कार्यपद्धतीचे वैशिष्ट्य म्हणजे तळागाळातील लोकांचे संघटन (grassroots mobilization), बौद्धिक विचारमंथन आणि प्रशासनाशी केलेला सातत्यपूर्ण संवाद यांचा सुरेख मेळ. त्यांनी संपूर्ण महाराष्ट्र अक्षरशः पिंजून काढला; लोकांच्या आणि विविध समुदायांच्या थेट संपर्कात राहून, त्यांच्या समस्या प्रत्यक्ष समजून घेऊन आणि त्यांना एका सामूहिक शक्तीमध्ये रूपांतरित करून त्यांनी हे कार्य केले. गुंतागुंतीचे आणि क्लिष्ट प्रश्न अत्यंत सोप्या व लोकांना भावतील अशा भाषेत मांडण्याच्या त्यांच्या कौशल्यामुळे, OBC समाजातील विविध स्तरांतील लोकांचा विश्वास आणि आदर त्यांना प्राप्त झाला आहे.
अन्सारी यांच्या सातत्यपूर्ण पाठपुराव्यामुळे मंजूर झालेल्या सरकारी निर्णयांची (GRs) प्रचंड मोठी संख्याच त्यांच्या कार्याची परिणामकारकता सिद्ध करण्यासाठी पुरेशी आहे. शिक्षण आणि रोजगाराच्या संधींपासून ते सामाजिक न्याय आणि राजकीय प्रतिनिधित्वापर्यंतच्या विविध विषयांना स्पर्श करणाऱ्या या निर्णयांचा, OBC समाजातील असंख्य व्यक्तींच्या आयुष्यावर प्रत्यक्ष आणि सकारात्मक परिणाम झाला आहे. धोरणांची त्यांना असलेली सखोल जाण आणि प्रशासकीय यंत्रणेच्या गुंतागुंतीच्या चक्रव्यूहातून मार्ग काढण्याचे त्यांचे कौशल्य, हेच या चळवळीच्या मागण्यांचे रूपांतर ठोस शासकीय कृतीमध्ये करण्यात अत्यंत निर्णायक ठरले आहे.
तथापि, अन्सारी यांचा हा प्रवास आव्हानांशिवाय नव्हता. OBC चळवळीला प्रशासनाची उदासीनता, विरोध आणि राजकीय डावपेच अशा अनेक अडथळ्यांचा सामना करावा लागला आहे. तरीही, या सर्व प्रतिकूल परिस्थितीतही अन्सारी हे आपल्या भूमिकेवर ठाम राहिले; आपल्या कार्याचा उद्देश पूर्णपणे न्याय्य आहे यावरील त्यांच्या अढळ श्रद्धेतूनच त्यांना ही ऊर्जा मिळत राहिली. त्यांनी अनेक राजकीय वादळे झेलली आणि प्रत्येक वेळी, हा लढा पुढे चालू ठेवण्याच्या नव्या निर्धारासह ते पुन्हा नव्या जोमाने उभे राहिले. छत्रपती संभाजीनगर येथील मंडल दिनाच्या ओबीसी मेळाव्यात त्यांनी अलीकडेच दिलेले आवेशपूर्ण भाषण त्यांच्या चिरस्थायी तळमळीचा पुरावा आहे. त्यांनी तरुण पिढीला केलेले थेट आवाहन, ज्यात त्यांनी जवळपास अर्धशतकापासून दाखवलेल्या त्याच उत्साहाने चळवळीसाठी स्वतःला वाहून घेण्याचे आवाहन केले. ते ओबीसी चळवळीच्या भविष्यातील नेतृत्व आणि शाश्वततेबद्दलची त्यांची चिंता अधोरेखित करते. आजच्या व्यक्तिवादी जगात ‘घर आणि संसार सोडून जाण्याचे’ त्यांचे आवाहन काहींना अतिरेकी वाटू शकते, परंतु अर्थपूर्ण सामाजिक बदल घडवण्यासाठी आवश्यक असलेली वचनबद्धता आणि त्यागाची पातळी यातून दिसून येते.
अन्सारी यांचा वारसा धोरणात्मक बदलांच्या पलीकडे विस्तारलेला आहे. ते असंख्य तरुण कार्यकर्त्यांचे मार्गदर्शक राहिले आहेत, त्यांना नेतृत्वाची धुरा सांभाळून सामाजिक न्यायासाठीचा संघर्ष पुढे चालू ठेवण्यास प्रेरित केले आहे. त्यांनी ओबीसी समाजात एकतेची आणि सामूहिक ओळखीची भावना जोपासली आहे, ज्यामुळे ते समाजात आपले हक्काचे स्थान मागण्यासाठी सक्षम झाले आहेत.
ज्या राजकीय वातावरणात उपेक्षित समाजांच्या समस्या अनेकदा बाजूला सारल्या जातात, तिथे शब्बीर अहमद अन्सारी एक शक्तिशाली आणि अविचल आवाज म्हणून कायम आहेत. त्यांची 45 वर्षांची निःस्वार्थ सेवा ही समर्पण आणि चिकाटीचे एक प्रेरणादायी उदाहरण आहे. ओबीसी समाजासाठी संपूर्ण सामाजिक आणि आर्थिक न्यायाचा लढा सुरू असताना, शब्बीर अन्सारींसारख्या व्यक्तींचे योगदान आशेचा किरण आणि सातत्यपूर्ण सक्रियतेच्या परिवर्तनीय शक्तीचा पुरावा आहे. त्यांचे जीवनकार्य ही एक आठवण आहे की, अर्थपूर्ण बदलासाठी केवळ पाठपुरावा नव्हे, तर ध्येयाप्रती एक खोल आणि अढळ वचनबद्धता आवश्यक असते, ज्यासाठी कधीकधी त्यांनी मोठ्या तळमळीने पुरस्कार केलेल्या वैयक्तिक त्यागाचीही गरज भासते.
ऑल इंडिया ओबीसी ऑर्गनायझेशनचे नेते तथा रेल्वे गेट, नूतन वसाहत, जुना जालना येथील रहिवासी शब्बीर अहमद अन्सारी यांचे आज, रविवार दि. 22 मार्च 2026 रोजी दुपारी 12:30 वाजता दीर्घ आजाराने निधन झाले. ते 79 वर्षांचे होते.
त्यांच्या पश्चात पत्नी, तीन मुले, सहा मुली, सुना, नातवंडे असा मोठा परिवार आहे.
आज रात्री ईशा नमाजानंतर रात्री 9 वाजता त्यांची अंत्ययात्रा त्यांच्या राहत्या घरातून (रेल्वे गेट, नूतन वसाहत, जुना जालना) निघाली असून, सय्यद अहमद शेर सवार दर्गा परिसर, जुना जालना येथे नमाज-ए-जनाज़ा अदा करण्यात आली. त्यानंतर लगतच्या कब्रस्तानमध्ये दफनविधी करण्यात येणार आहे.
स्वर्गीय शब्बीर अहमद अन्सारी हे देशभरात ओबीसी संघटनेच्या माध्यमातून ओबीसी आरक्षणाच्या लढ्यासाठी ओळखले जात होते. त्यांच्या निधनामुळे सामाजिक क्षेत्रात मोठी पोकळी निर्माण झाली आहे.
अल्लाह तआला ने त्यांना जन्नतमध्ये उच्च स्थान प्रदान करावे आणि त्यांच्या परिवाराला या दुःखातून सावरण्याची ताकद द्यावी, अशी प्रार्थना करण्यात येत आहे.
शब्बीर भाई अन्सारी यांच्या दुःखद निधनाची बातमी मनाला चटका लावणारी-शेख महेमूद (अध्यक्ष जालना शहर जिल्हा राष्ट्रवादी काँग्रेस पार्टी)
ज्येष्ठ ओबीसी नेते शब्बीर भाई अन्सारी यांच्या दुःखद निधनाची बातमी मनाला चटका लावणारी आहे. त्यांच्या जाण्याने केवळ एक नेता नाही, तर ओबीसी समाजाचा एक बुलंद आवाज, हक्कांसाठी लढणारा खंबीर योद्धा हरपला आहे. त्यांच्या निधनाने निर्माण झालेली पोकळी कधीही भरून न येणारी आहे. आज संपूर्ण ओबीसी समाज त्यांच्या आठवणींनी भावूक झाला आहे.
अल्लाह तआला मरहुमीन की मगफिरत करे और जन्नतूल फिरदोस अता करे .
अहले खानदान को सब्र-ए-जमील अता करे.